Artykuły

img HISTORIA POWIATU
04-01-2012, 14:40

Powiat Lubartowski może pochwalić się bogatą i ciekawą historią. Przez wieki ziemia ta była zamieszkiwane przez ludzi różnych narodowości i wyznań, zawdzięczamy im imponujące dziedzictwo kulturowe. Na historię powiatu duży wpływ miała również stosunkowa bliskość granicy wschodniej Polski, co sprawiło, że Ziemia Lubartowska przez lata była miejscem różnej wagi i znaczenia walk.

Siedziba władz powiatu lubartowskiego - miasto Lubartów, zostało założone 29 maja 1543 roku przez Piotra Firleja. Pierwotna nazwa miasta Lewartów wywodzi się od herbu rodu Firlejów – Lewarta. Przywilej lokacyjny otrzymał Lubartów z rąk króla Zygmunta Starego. Kolejnym właścicielem miasta był syn Piotra, Mikołaj Firlej. To on założył w Lubartowie gimnazjum kalwińskie i sprowadził tutaj rzemieślników i hodowców z Niemiec, Holandii i Flandrii. Jak podają źródła historyczne, to właśnie za rządów Mikołaja Firleja Lubartów przeżywał swój złoty okres. Po śmierci Mikołaja Firleja, miasto przeszło we władanie Mikołaja Kazimierskiego, który przekształcił gimnazjum kalwińskie w szkołę ariańską. Przybywała tu młodzież z całego kraju. Wiek XVII nie był szczęśliwy dla Ziemi Lubartowskiej. Po „potopie szwedzkim” Lubartów przez wiele lat nie potrafił podnieść się z upadku. Sytuacja poprawiła się dopiero, gdy władzę w mieście objął Paweł Karol Sanguszko. Rodzina Sanguszków władała miastem przez sto lat (1739-1839). Po powstaniu styczniowym Lubartów spotkały znaczne represje ze strony władz carskich, nastąpiła likwidacja zakonu ojców Kapucynów, a klasztor przeznaczony został na cele administracji państwowej. Kolejny okres rozwoju gospodarczego i kulturalnego miasta nastąpił dopiero po 1918 roku. W okresie drugiej wojny światowej Lubartów był jednym z ośrodków ruchu oporu i walki z najeźdźcą. Spod okupacji został wyzwolony w dniu 22 lipca 1944 roku przez wspólne oddziały Armii Krajowej i pododdziałów 50 pp. 27 Wołyńskiej Dywizji Piechoty AK pod dowództwem majora Jana Szatowskiego ps. "Kowal". Przez Ziemię Lubartowską wielokrotnie przechodziły szlaki walk, bitew i potyczek, dlatego na terenie powiatu lubartowskiego można odnaleźć mogiły żołnierzy różnych narodowości, cmentarze wojenne i pamiątkowe krzyże.

Historia powiatu lubartowskiego to także historia miasta Kock i Samodzielnej Grupy Operacyjnej „Polesie”.
W pobliżu Kocka miała miejsce ostatnia bitwa kampanii wrześniowej. Honorowa kapitulacja SGO Polesie nastąpiła 6 października 1939 roku. Wydarzenie te są co roku odtwarzane w postaci rekonstrukcji historycznej, organizowanej przez Grupę Rekonstrukcji Historycznej 8 pułku piechoty legionów.

Powrót